Kan ik de verlichting van mijn e-reader aanpassen voor 's avonds?

Portret van Annelies de Vries, gepensioneerd bibliothecaris en leesexpert voor e-readers
Annelies de Vries
Gepensioneerd bibliothecaris en leesexpert
Digitale leeshulpen voor senioren · 2026-02-15 · 6 min leestijd

Je zit ’s avonds op de bank, het is rustig in huis en je wilt even ontspannen lezen. Maar dat felle scherm van je e-reader?

Dat kan vermoeiend zijn voor je ogen. Gelukkig hoef je daar niet mee te blijven zitten. Bijna alle moderne e-readers hebben verlichting die je kunt aanpassen, zodat je ook in het donker comfortabel kunt lezen zonder je ogen te belasten. Het is echt een uitkomst, vooral als je wat ouder bent en je ogen sneller moe worden.

Hoe werkt e-reader verlichting?

Veel mensen denken dat een e-reader net zo werkt als een tablet, maar dat is niet zo.

Een tablet geeft licht rechtstreeks vanuit het scherm naar je ogen toe. Dat fel licht kan je ogen snel vermoeien, vooral ’s avonds. Een e-reader gebruikt zogenaamde ‘front-lit’ technologie. Dat betekent dat er lampjes aan de bovenkant of zijkant van het scherm zitten, die het licht over het scherm verspreiden.

Het licht schijnt dus op het scherm, niet direct in je ogen. Door die manier van werken voelt een e-reader veel natuurlijker aan, net als papier.

Het is zachter voor je ogen. Je kunt de verlichting vaak traploos dimmen, net zoals je een lamp in huis zachter kunt draaien.

Zo bepaal je zelf hoe fel of zacht het scherm is, afhankelijk van hoe donker het om je heen is.

De voordelen van instelbare kleurtemperatuur

De meeste e-readers van nu hebben niet alleen instelbare helderheid, maar ook een instelling voor de kleurtemperatuur.

Dit is een echte gamechanger voor avondlezers. Overdag wil je misschien een fris, koel licht, maar ’s avonds werkt dat averechts. Blauw licht kan de aanmaak van melatonine, het slaaphormoon, namelijk remmen.

Daarom is er warm licht. Dit is een oranjeachtige tint die veel zachter aanvoelt in het donker.

Het lijkt op het licht van een schemerlamp of kaarslicht. Door blauw licht te filteren, zorgt warm licht ervoor dat je lichaam zich beter kan voorbereiden op slapen.

Je merkt dat je ogen minder snel moe worden en je kunt ’s avonds langer lezen zonder je ritme te verstoren.

Verlichting aanpassen in de avond

Je vraagt je af: hoe pas je die verlichting nu eigenlijk aan? Het is heel eenvoudig en je kunt het op twee manieren doen. De meeste e-readers, zoals de Kobo-formaat, hebben een handmatige instelling.

Je veegt van boven naar beneden over het scherm en krijgt een menu te zien met een schuifje voor helderheid en een voor kleurtemperatuur.

Zo kun je zelf de perfecte mix kiezen. Er zijn ook modellen die dit automatisch doen.

De Kobo Clara 2E en de Kobo Libra 2 hebben bijvoorbeeld de ComfortLight PRO-functie. Deze meet het omgevingslicht en past de helderheid en kleurtemperatuur vanzelf aan. Als je ’s avonds de kamer donkerder maakt, dimt de e-reader langzaam en wordt het licht warmer.

De juiste instellingen voor jouw avondritueel

Dat werkt heel natuurlijk, alsof je e-reader met je meedenkt. Het is handig om te weten dat je de verlichting ook volledig uit kunt zetten.

Als je bijvoorbeeld buiten in de zon leest, heb je geen lampjes nodig. In het donker is een lage helderheid met een warme tint ideaal. Probeer eens een helderheid van 20% tot 30% met een warme kleurtemperatuur. Dat voelt vaak het prettigst.

Elke lezer is anders. De een houdt van extra fel, de ander van heel zacht.

Het fijne is dat je de instellingen kunt opslaan. Zo hoef je niet elke avond opnieuw te zoeken naar de juiste stand.

Even een paar keer swipen en je bent klaar voor een comfortabele leessessie.

Verschillen tussen merken: Kobo vs Kindle

Er zijn een paar grote merken op de markt, en niet alle e-readers zijn hetzelfde. Laten we kijken naar de twee populairste opties voor ouderen: Kobo en Kindle. Beide merken bieden verlichting, maar de manier waarop verschilt.

Kobo is een Canadees merk en staat bekend om zijn uitstekende verlichting.

De ComfortLight PRO-functie is beschikbaar op de meeste Kobo-modellen vanaf 2023, zoals de Kobo Clara 2E (rond €150) en de Kobo Libra 2 (rond €200). Deze functie past de helderheid en kleur automatisch aan op basis van het omgevingslicht.

Het is een fijn, zorgeloos systeem dat vooral ‘s avonds heel goed werkt. Amazon’s Kindle heeft ook verlichting, maar de instellingen zijn vaak iets eenvoudiger. De basis-Kindle (rond €100) heeft een helderheidsinstelling, maar geen automatische kleurtemperatuur.

De duurdere modellen, zoals de Kindle Paperwhite (rond €150) en de Kindle Oasis (rond €250), hebben wel instelbare warme verlichting.

Je kunt dan handmatig een warme tint toevoegen, maar het is minder geavanceerd dan bij Kobo. Voor wie het belangrijk vindt dat de verlichting zich automatisch aanpast, is Kobo vaak de betere keuze.

Tips voor optimaal leescomfort in het donker

Naast de verlichting kun je nog meer doen om comfortabel te lezen. Een belangrijke tip is om het contrast goed in te stellen. De meeste e-readers hebben een optie voor donkere modus, waarbij de achtergrond donker is en de tekst licht.

Dat is fijn voor ’s nachts, maar voor de meeste ouderen werkt een lichte achtergrond met donkere tekst beter.

Zorg dat de letters groot genoeg staan; de meeste e-readers hebben een eenvoudig menu om het lettertype en de grootte aan te passen. Combineer de verlichting van je e-reader met een beetje omgevingslicht.

Een schemerlamp naast je stoel kan helpen om het verschil tussen het scherm en de kamer minder groot te maken. Zo voorkom je dat je ogen steeds opnieuw moeten scherpstellen. Tot slot: neem regelmatig een pauze.

Kijk eens uit het raam of sluit je ogen even. Dat houdt je leesplezier groot en je ogen gezond.

Veelgestelde vragen over e-reader verlichting

Is het licht van een e-reader schadelijk voor je ogen?
Nee, lezen op een e-reader is rustiger voor de ogen dan op een tablet. Omdat het licht op het scherm schijnt en niet direct in je ogen, voelt het natuurlijker aan.

Je ogen worden minder snel moe. Kan ik de verlichting van mijn e-reader uitzetten?
Ja, dat kan altijd. Via het instellingenmenu of een snelle veegbeweging kun je de verlichting volledig uitschakelen.

Handig als je buiten in de zon leest. Wat is warm licht op een e-reader?
Warm licht is een oranjeachtige tint die blauw licht filtert.

Het zorgt voor een zachter scherm in het donker en helpt je beter te slapen na het lezen. Moet ik de verlichting aanpassen als het donker is?
Ja, dat is verstandig. Een lagere helderheid voorkomt dat het scherm te fel aanvoelt. Een warme kleur is extra fijn voor je ogen en je slaapritme.

Hebben alle e-readers verlichting?
Bijna alle moderne e-readers hebben ingebouwde verlichting. De mogelijkheid om de kleurtemperatuur aan te passen is vaak wel een premium feature, vooral bij de duurdere modellen.

Met deze kennis kun je je e-reader zo instellen dat ’s avonds lezen weer een feestje wordt. Probeer de verschillende instellingen eens uit en ontdek wat voor jou het beste werkt. Je ogen zullen je dankbaar zijn.

Portret van Annelies de Vries, gepensioneerd bibliothecaris en leesexpert voor e-readers
Over Annelies de Vries

Annelies helpt senioren met plezier de voordelen van digitaal lezen ontdekken.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Digitale leeshulpen voor senioren
Ga naar overzicht →