Wat te doen als je hoofdpijn krijgt van het lezen?

Portret van Annelies de Vries, gepensioneerd bibliothecaris en leesexpert voor e-readers
Annelies de Vries
Gepensioneerd bibliothecaris en leesexpert
Leescomfort en hulpmiddelen · 2026-02-15 · 4 min leestijd

Je pakt je e-reader, nestelt je in de stoel en begint te lezen. Na twintig minuten voel je een drukkend gevoel boven je ogen opkomen.

Je wrijft in je ogen, maar de hoofdpijn blijft. Herkenbaar? Je bent niet de enige.

Veel mensen, zeker als ze ouder worden, krijgen last van hoofdpijn tijdens het lezen. Gelukkig is er vaak wat aan te doen. In dit artikel lees je wat de oorzaken zijn en wat je kunt doen om weer comfortabel te lezen met je e-reader.

Oogheelkundige oorzaken van hoofdpijn

Hoofdpijn na het lezen komt vaak door je ogen. Misschien is je bril niet meer helemaal up-to-date of werken je ogen niet optimaal samen.

Vooral als je een e-reader langere tijd gebruikt, kan dit klachten geven.

Een veelvoorkomende oorzaak is een ongecorrigeerde brilafwijking. Misschien heb je een leesbril nodig of is je sterkte iets veranderd. Dit merk je vaak pas als je langere tijd achter elkaar leest.

Ook een verminderde samenwerking tussen je ogen kan hoofdpijn veroorzaken. Je ogen moeten samenwerken om scherp te zien, en als dat niet soepel gaat, leidt dat tot vermoeidheid en pijn.

Hoofdpijn door een oogafwijking ontstaat vaak na lang lezen of werken achter een beeldscherm. Je e-reader is dus een mogelijke boosdoener, zeker als je hem op een te heldere stand gebruikt of te dicht bij je gezicht houdt. Let op: sommige e-readers voor ouderen hebben een instelbare helderheid en lettergrootte. Dit kan helpen, maar het is geen vervanging van een goede brilcorrectie.

Wanneer naar de huisarts of orthoptist?

Als je regelmatig hoofdpijn krijgt van het lezen, is het verstandig om hulp te zoeken. Een orthoptist kan bepalen of je leesklachten een oogheelkundige oorzaak hebben.

Orthoptisten zijn specialisten in de oogzorg en werken vaak samen met huisartsen en oogartsen.

Vooral bij kinderen is het belangrijk om leesproblemen serieus te nemen. Maar ook bij volwassenen en ouderen kan een onderzoek uitkomst bieden. De orthoptist test je ogen op samenwerking, scherpte en comfort.

Vaak is een simpele brilcorrectie al voldoende om de klachten te verminderen. Twijfel je of je hoofdpijn door lezen komt? Ga langs bij je huisarts of orthoptist. Zij kunnen medische oorzaken uitsluiten en je doorverwijzen als dat nodig is.

Een afspraak bij een orthoptist kost gemiddeld €40 tot €60, afhankelijk van je verzekering.

Een bezoek aan de huisarts is vaak gratis of valt onder je basisverzekering.

Behandeling en verlichting

Als de oorzaak bekend is, zijn er verschillende manieren om de hoofdpijn te verlichten. Een brilcorrectie is vaak de eerste stap.

Een leesbril kan helpen als je een brekingsafwijking hebt. Er zijn speciale leesbrillen voor e-readers, met een lichte vergroting en een blauwfilter om schittering te verminderen. Ook kunnen oogdruppels bij droge ogen of oogoefeningen helpen.

Een orthoptist kan speciale oefeningen voorschrijven als je ogen niet goed samenwerken.

Deze oefeningen zijn simpel en doen vaak thuis. Bijvoorbeeld: focus op een ver punt, dan weer dichtbij, herhaal dit tien keer. Doe dit drie keer per dag.

Rustpauzes tijdens het lezen zijn essentieel. De 20-20-20-regel is een handig hulpmiddel: kijk elke 20 minuten 20 seconden naar iets op 20 meter afstand.

Zo ontspannen je ogen en voorkom je hoofdpijn. Daarnaast zijn er e-readers met speciale functies voor ouderen.

De Kindle Paperwhite (vanaf €140) heeft een instelbare helderheid en een matte coating die schittering vermindert. De Kobo Libra 2 (vanaf €180) heeft een ergonomisch design en een blauwfilter. Deze modellen zijn speciaal ontworpen voor comfortabel lezen, zonder hoofdpijn.

Veelgestelde vragen

Waarom krijg ik hoofdpijn na het lezen?
Dit kan komen door een niet gecorrigeerde brilafwijking of een verminderde samenwerking tussen je ogen. Ook te helder licht of een te kleine lettergrootte op je e-reader kan een rol spelen. Zit de hoofdpijn door lezen altijd op dezelfde plek?
Vaak zit de pijn boven de ogen of bij de slapen.

Soms straalt het uit naar je voorhoofd of nek. De locatie kan helpen bij het vaststellen van de oorzaak.

Helpt een leesbril tegen hoofdpijn?
Ja, als de hoofdpijn wordt veroorzaakt door een brekingsafwijking, kan een bril de klachten verhelpen. Laat je ogen meten bij een opticien of orthoptist.

Wat is asthenopie?
Asthenopie is vermoeidheid bij het kijken, wat kan leiden tot wazig zien en hoofdpijn. Het komt vaak voor bij langdurig lezen of beeldschermwerk. Rust en een goede bril kunnen helpen.

Hoe vaak moet ik pauze nemen tijdens het lezen?
Het wordt aangeraden om na 20 minuten lezen even in de verte te kijken om vermoeide ogen tijdens het lezen te voorkomen en de ogen te ontspannen.

Doe dit elke 20 minuten, zelfs als je nog geen hoofdpijn voelt.

Praktische tips voor comfortabel lezen

Om hoofdpijn te voorkomen, is het belangrijk om je leesomgeving goed in te richten. Zorg voor voldoende, niet te fel licht.

Gebruik een e-reader met instelbare helderheid en een matte scherm. Verder is het slim om je e-reader op de juiste hoogte te houden.

Houd het scherm op armlengte en zorg dat je niet voorovergebogen zit. Een leessteun of kussen kan helpen om je e-reader comfortabel te positioneren. Investeer in een goede leesbril, eventueel met blauwfilter.

Deze zijn verkrijgbaar vanaf €20 bij drogisterijen, maar een op maat gemaakte bril bij een opticien (vanaf €100) werkt vaak beter. Probeer regelmatig pauzes te nemen en oogoefeningen te doen. Als je klachten aanhouden, zoek dan professionele hulp. Met de juiste aanpak kun je weer genieten van je leesmomenten, zonder hoofdpijn.

Portret van Annelies de Vries, gepensioneerd bibliothecaris en leesexpert voor e-readers
Over Annelies de Vries

Annelies helpt senioren met plezier de voordelen van digitaal lezen ontdekken.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Leescomfort en hulpmiddelen
Ga naar overzicht →