Hoe gebruik je de voorleesfunctie op een tablet?
Veel mensen denken dat tablets alleen zijn voor jongeren, maar niets is minder waar. Steeds meer ouderen ontdekken het gemak van een tablet, niet alleen voor het bekijken van foto’s van de kleinkinderen, maar ook voor het lezen van boeken en kranten.
Het enige waar sommigen tegenaan lopen? Een boek of artikel langdurig lezen kan vermoeiend zijn voor de ogen.
Gelukkig heeft elke tablet een ingebouwde hulp: de voorleesfunctie. Je hoeft geen extra apparaten aan te schaffen; je tablet doet het gewoon zelf. In dit artikel leg ik je precies en stap voor stap uit hoe je dit instelt, zodat je weer ontspannen kunt genieten van verhalen.
Wat is de voorleesfunctie eigenlijk?
De voorleesfunctie is een stukje technologie dat geschreven tekst omzet in gesproken taal. Je kunt het zien als een digitale voorleespijl die nooit moe wordt.
Deze technologie heet officieel tekst-naar-spraak. Het is speciaal ontwikkeld voor mensen die slechtziend zijn of die hun ogen even rust willen geven, maar het is ook gewoon heel relaxed als je bijvoorbeeld je handen vol hebt.
Veel tablets van merken zoals Samsung of Apple hebben deze optie standaard ingebouwd. Je hoeft dus geen dure apps of extra accessoires te kopen. De tablet leest letterlijk alles voor wat er op het scherm staat: nieuwsartikelen, e-mails, maar ook de tekst in een e-book.
De voorleesfunctie is je persoonlijke luisterboek dat altijd beschikbaar is, zonder dat je een apart apparaat hoeft te kopen.
Het werkt meteen, zonder dat je eerst een account hoeft aan te maken. De kwaliteit van de stemmen is de afgelopen jaren enorm verbeterd.
Het klinkt steeds minder robotachtig en steeds natuurlijker. Vooral in het Nederlands is het verschil merkbaar. Je kunt kiezen uit verschillende stemmen, sommige klinken mannelijk, andere vrouwelijk, en je kunt de snelheid aanpassen.
Stap-voor-stap: Voorleesfunctie op een iPad (iOS)
Ben je in het bezit van een iPad? Dan heet de functie ‘Spreek scherm uit’.
Dit is een handige optie die het hele scherm voorleest. Hier lees je hoe je het activeert en instelt.
- Open de instellingen: Zoek op je startscherm het app-icoon met de tandwielen. Tik erop om het menu te openen.
- Naar Toegankelijkheid: Scroll in de lijst iets naar beneden tot je ‘Toegankelijkheid’ ziet staan. Tik hierop. Dit menu is speciaal ontwikkeld om het gebruik van je iPad makkelijker te maken.
- Kies voor Gesproken materiaal: In het toegankelijkheidsmenu zie je verschillende opties. Zoek naar ‘Gesproken materiaal’ (soms staat er ‘Spreek inhoud voor’). Dit is de plek waar je de voorleesfunctie instelt.
- Activeer ‘Spreek scherm uit’: Je ziet een schuifje bij de optie ‘Spreek scherm uit’. Zet deze op groen (ingeschakeld). Als je dit doet, activeer je de functie direct.
- Stel de snelheid in: Net onder de schuifjes zie je ‘Sprekessnelheid’. Je kunt hier een schuifje naar links (langzamer) of rechts (sneller) bewegen. Een gemiddelde snelheid is prettig, maar probeer vooral wat uit. Begin eens op stand 50% en kijk of je het kunt volgen.
- Test de functie: Ga terug naar je startscherm en open een app met tekst, zoals een krantenapp of een e-book. Veeg nu met twee vingers vanaf de bovenkant van het scherm naar beneden. Je iPad begint nu met voorlezen!
Wat je nodig hebt:
- Een iPad met iOS 10 of nieuwer (meeste iPads vanaf 2015).
- Ongeveer 5 minuten tijd om de instellingen door te nemen.
- Een internetverbinding om de stemmen te downloaden (als dat nodig is). Veelgemaakte fout: Sommigen proberen met één vinger te swipen, maar dat werkt niet. Je moet echt twee vingers tegelijk gebruiken om het scherm te activeren. Tijdsindicatie: Het instellen duurt maar een paar minuten. Eenmaal aan staan, blijft het aan staan totdat je het zelf weer uitzet.
Stap-voor-stap: Voorleesfunctie op een Android tablet
Gebruik je een Android tablet, zoals een Samsung Galaxy Tab of een Lenovo tablet? Dan heet de functie vaak ‘Selecteer om voor te lezen’ of ‘Tekst-naar-spraak’. Het werkt net iets anders dan op een iPad, maar het resultaat is hetzelfde: een vriendelijke stem die je verhaal voorleest.
Wat je nodig hebt:
- Een Android tablet (versie 5.0 of nieuwer).
- Ongeveer 5 tot 10 minuten tijd (soms moet er een spraakpakket worden gedownload).
- Een beetje geduld bij het downloaden van de stem.
- Open de instellingen: Veeg vanaf de bovenkant van het scherm naar beneden en tik op het tandwiel-icoon, of zoek de app ‘Instellingen’ in je lade.
- Zoek naar Toegankelijkheid: Scroll in het instellingenmenu naar ‘Toegankelijkheid’ of soms ‘Toegankelijkheidsopties’. Dit menu is de sleutel tot het voorlezen.
- Kies voor Tekst-naar-spraak: Tik op ‘Tekst-naar-spraak’ of ‘Spraakuitvoer’. Hier bepaal je hoe en wat er wordt voorgelezen.
- Installeer een stem (indien nodig): Bij de eerste keer opent zich een scherm waar je een taal kunt selecteren. Kies voor ‘Nederlands’. Soms moet je een spraakbestand downloaden (dit is gratis). Dit duurt ongeveer 2 tot 5 minuten afhankelijk van je internetverbinding.
- Activeer ‘Selecteer om voor te lezen’: Ga terug naar het hoofdmenu van Toegankelijkheid. Zoek naar een optie die heet ‘Selecteer om voor te lezen’ (soms onder het kopje ‘Scherm’). Zet deze aan.
- De werking testen: Open een website of een e-book. Tik nu op een stuk tekst en houd je vinger een seconde vast. Er verschijnt een blauw vakje. Kies in het menu dat opkomt voor ‘Selecteer om voor te lezen’.
Tip voor Samsung-gebruikers: Sommige Samsung tablets hebben een extra optie genaamd ‘Spreek scherm uit’ (hetzelfde als op de iPad). Dit vind je vaak in het snelle instellingenmenu (veeg omlaag en zoek het icoontje met de oren).
Veelgemaakte fout: Vergeet niet om de taalinstellingen te controleren. Als je tablet nog op Engels staat, leest hij Nederlandse teksten vaak met een Engels accent voor. Zorg dat je Nederlands als hoofdtaal instelt.
Tips voor optimaal gebruik van de voorleesfunctie
Nu de functie is ingesteld, wil je natuurlijk het beste uit je tablet halen. Door de helderheid van het scherm aan te passen, wordt het lezen en luisteren bovendien een stuk prettiger voor je ogen.
Controleer je taalinstellingen
Dit is de nummer één tip. Zorg dat de taal van de stem overeenkomt met de taal van de tekst. Als je een Nederlands boek leest, moet de tablet ook Nederlands spreken.
In de instellingen kun je vaak kiezen uit verschillende stemmen: sommige klinken wat formeler, andere wat losser.
Probeer er een paar uit tot je een stem vindt die je fijn vindt om naar te luisteren. Gebruik sneltoetsen voor gemak
Op de iPad activeer je het voorlezen door twee vingers vanaf de bovenkant naar beneden te swipen. Op Android is het vaak handiger om de tekst te selecteren en dan het voorleesicoon te kiezen.
Leer deze bewegingen aan, dan hoef je niet steeds door menu’s te klikken. Het went vanzelf, net als fietsen.
Pas de snelheid aan je leesritme aan
Sommige mensen houden van een rustig tempo, anderen willen sneller door de tekst heen.
In de instellingen kun je de spreeksnelheid aanpassen. Een goede vuistregel: begin langzaam en verhoog de snelheid als je gewend bent. Een te snelle stem kan vermoeiend zijn, vooral als je moeilijk ter been bent of hoofdpijn hebt. Gebruik oortjes of een speaker
De geluidskwaliteit van tablet-speakers is vaak prima, maar voor langere luistersessies (zoals een heel boek) werkt een koptelefoon of oortjes fijner.
Dit filtert omgevingsgeluid weg. Er zijn draadloze oortjes te koop vanaf ongeveer €25,- die prima werken met tablets.
Combineer met een e-reader app
Download een app zoals de Kobo app of de Bol.com Boeken app. Deze apps hebben vaak hun eigen voorleesfunctie of werken samen met de systeemfunctie van je tablet. Zo kun je e-books kopen, meteen laten voorlezen of gebruikmaken van de handige ingebouwde woordenboekfunctie.
Veelgestelde vragen over voorlezen op tablets
Heb je nog vragen? Grote kans dat andere gebruikers hier ook tegenaan lopen.
Hieronder vind je de meest gestelde vragen en de antwoorden. Hoe laat ik mijn iPad tekst voorlezen?
Activeer 'Spreek scherm uit' via Instellingen > Toegankelijkheid > Gesproken materiaal.
Zodra dit aan staat, veeg je met twee vingers vanaf de bovenkant van het scherm naar beneden om te beginnen. Werkt de voorleesfunctie op alle websites?
De meeste moderne browsers en besturingssystemen ondersteunen voorlezen, maar de kwaliteit kan per site verschillen. Sommige websites hebben complexe opmaak die de spraaksoftware soms over slaat.
Probeer het gerust uit op verschillende sites, zoals het nieuws of een digitale krant. Kan ik de snelheid van de voorleesstem aanpassen?
Ja, absoluut. In de instellingen voor gesproken materiaal kun je de spreeksnelheid naar wens aanpassen. Dit is vooral handig als je de tekst beter wilt begrijpen of juist sneller wilt doorlopen.
Is de voorleesfunctie gratis?
Ja, deze functies zijn standaard ingebouwd in zowel iOS als Android en zijn gratis te gebruiken.
Je hoeft geen abonnement te nemen of extra apps te kopen. Het enige waar je eventueel voor betaalt is een internetverbinding als je stemmen downloadt, maar dat zijn vaak kleine bestanden.
Kan ik ook boeken laten voorlezen?
Ja, mits de app of het bestandstype dit ondersteunt. Veel e-book apps zoals de Kobo app of de Apple Books app hebben een ingebouwde voorleesfunctie. Sommige apps gebruiken de systeeminstellingen (tekst-naar-spraak), andere hebben hun eigen voorlezer.
Check in de app of er een voorleesknopje (zoals een oortje) in de leesweergave staat.
Wat als de stem niet Nederlands spreekt?
Dit gebeurt soms als de taalinstelling van de tablet niet goed staat. Ga naar de instellingen en zet de hoofdtaal op Nederlands. Daarna moet je de tekst-naar-spraak taal ook op Nederlands zetten.
Als je dit eenmaal hebt gedaan, onthoudt de tablet dit voor de volgende keer. Is het slecht voor de tablet batterij?
Het voorlezen verbruikt iets meer energie dan stilstaand beeld, maar het effect is minimaal. Een moderne tablet gaat makkelijk een dag mee, zelfs met af en toe voorlezen.
Verificatie-checklist: Is het gelukt?
Om zeker te weten dat je alles goed hebt ingesteld, kun je onderstaande checklist afvinken.
- Is de voorleesfunctie ingeschakeld in de toegankelijkheidsinstellingen?
- Staat de taal van de stem op Nederlands?
- Heb je de spreeksnelheid getest en naar wens aangepast?
- Weet je hoe je de functie activeert (bijv. twee vingers swipen op iPad)?
- Heb je een app gedownload waar je boeken of artikelen kunt lezen?
- Is het geluidsniveau van de tablet ingesteld op een prettig volume?
Als je alle puntjes kunt afvinken, ben je klaar om te genieten van je luisterboeken en artikelen. Als je alle stappen hebt doorlopen, hoef je nooit meer een boek uit het oog te verliezen. Je tablet staat voor je klaar om alles voor te lezen, zodat je ontspannen kunt blijven genieten van verhalen, nieuws en informatie. Veel luisterplezier!